Cass Review: zwak bewijs onder genderzorg voor jongeren

Gepubliceerd op 13 juni 2024, door Jan Cor

Eerder verschenen op: Doorbraak.be – Cass-rapport maakt komaf met genderideologie in de gezondheidszorg

De manier waarop 'transgenderzorg' vandaag plaatsvindt, is onhoudbaar. De situatie is ernstig.

Jongeren – vooral meisjes – voelen zich niet langer thuis in hun geboortegeslacht (bron). Een gevoel dat niet in twijfel wordt getrokken. Doe je dat toch, dan ben je vast transfoob. Niemand wil immers verantwoordelijk zijn voor de zelfmoord van deze jongeren.

Surrealistisch? Helaas is dit de realiteit. En daar gaat het Cass-rapport over.

Voor ouders is dat rapport een hoopvol moment. Tot op vandaag konden ze enkel toekijken hoe hun kind met twijfel over zijn/haar gender – verstrikt in de genderideologie – wordt bevestigd door de omgeving (o.m. scholen) en de medische wereld, en wordt behandeld met hormonen, waarvan sommige gevolgen onomkeerbaar zijn (bron).

Zwak bewijs

Het Cass-rapport is het resultaat van een vier jaar durende grondige beoordeling van de genderzorg voor kinderen en jongeren in het Verenigd Koninkrijk, onder leiding van dr. Hilary Cass in opdracht van NHS England (bron). Een geplande koppelingsstudie naar de ongeveer 9000 jongeren die bij de Britse genderkliniek GIDS waren verwezen, kon niet doorgaan omdat zes van de zeven volwassenenklinieken niet wilden meewerken (bron).

Cass noemt dit vakgebied “an area of remarkably weak evidence”, vertaald: een terrein met opmerkelijk zwak bewijs (bron). Over de internationale richtlijnen schrijft het rapport dat WPATH in zijn achtste richtlijn de sterkte van het bewijs overschat (bron). De systematische review van de Universiteit van York vond onvoldoende of tegenstrijdig bewijs over de effecten van puberteitsremming op de psychische en psychosociale gezondheid (bron). Over hormonen vond de review bewijs van matige kwaliteit dat de psychische gezondheid tijdens de behandeling kan verbeteren, maar volgens de auteurs is robuust onderzoek nog nodig (bron). Voor jongeren onder de 18 vroeg Cass de nieuwe Britse diensten om uiterste voorzichtigheid bij het doorverwijzen voor hormonen (bron).

Voorbijgaand

Volgens de Cass Review verdwijnt genderincongruentie bij kinderen die zich op jonge leeftijd melden meestal vóór de puberteit; bij een klein deel houdt ze aan (bron). De groep die zich nu meldt is vaker complex, met veel neurodiversiteit en/of bijkomende psychische problemen en vaker ingrijpende jeugdervaringen (bron). Een diagnose van genderdysforie voorspelt bovendien niet betrouwbaar of iemand ook later genderincongruentie houdt, of dat medische behandeling de beste optie is (bron). Daar komen mogelijke risico's bij voor de neurocognitieve en psychoseksuele ontwikkeling en voor de botgezondheid op langere termijn (bron). Hoe kan je dan zonder uiterste terughoudendheid hormonale interventies rechtvaardigen?

Het vaak gehoorde argument – dat behandeling het suïciderisico verlaagt – werd door het bewijs niet ondersteund: de systematische review waarnaar de Cass Review verwijst, kon die conclusie niet bevestigen (bron). Suïcide komt bij jongeren met genderdysforie vaker voor dan gemiddeld, maar het risico lijkt vergelijkbaar met dat van andere jongeren met een vergelijkbare reeks psychische en psychosociale problemen, en het absolute aantal sterfgevallen is zeer laag (bron). Een Zweeds langetermijnonderzoek uit 2011 onder 324 volwassenen die tussen 1973 en 2003 een geslachtsoperatie ondergingen, vond een ruim 19 keer hogere kans op overlijden door suïcide dan bij controles uit de bevolking; dat onderzoek ging dus over volwassenen na een operatie, niet over jongeren.

Het rapport had ook aandacht voor sociale transitie – het behandelen van het kind alsof het van het andere geslacht is – en schrijft dat die binnen de zorg gezien moet worden als een actieve interventie, omdat ze aanzienlijke gevolgen kan hebben voor het psychisch functioneren en de uitkomsten op langere termijn (bron). Cass acht het mogelijk dat sociale transitie in de kindertijd het verloop van de identiteitsontwikkeling verandert, en adviseert daarom bij kinderen een voorzichtiger aanpak dan bij adolescenten, waarbij ouders klinische hulp zoeken (bron).

Detransitie

Volgens de Cass Review is onbekend hoeveel mensen na hormoonbehandeling detransitioneren, omdat langlopend vervolgonderzoek ontbreekt, al zijn er aanwijzingen dat het aantal toeneemt (bron). In een Amerikaanse studie onder 952 transgender en genderdiverse jongeren en jongvolwassenen (gemiddelde leeftijd 19,2 jaar; kinderen en echtgenoten van militairen) zette 70,2% de hormonen na vier jaar nog voort; dat betekent dat ongeveer 30% binnen vier jaar met de hormonen was gestopt. De studie keek alleen naar het gebruik van hormonen, niet naar de reden om te stoppen.

Het Cass-rapport beveelt een andere inrichting van de zorg aan, met regionale centra met een breed samengesteld team (bron). Deze jonge mensen verdienen het om behandeld te worden met zorg van hetzelfde niveau als ieder ander en niet als een afzonderlijk project gestuurd door activisten op zoek naar bevestiging van hun eigen volwassen identiteit en geloofssysteem. NHS England bracht de herziening van de specificaties voor de genderklinieken voor volwassenen naar voren, binnen een bredere herziening van die klinieken (bron).

Het Cass-rapport heeft wereldwijde implicaties. Zweden en Finland gingen al terughoudender te werk: Socialstyrelsen schreef in december 2022 dat behandeling met puberteitsremmers en genderbevestigende hormonen alleen in uitzonderlijke gevallen kan (bron), en de Finse richtlijn bepleit volgens de Cass Review uiterste voorzichtigheid met puberteitsremmers bij jongeren onder de 18 (bron). In navolging van deze landen en nu het Verenigd Koninkrijk, waar puberteitsremmers niet langer routinematig beschikbaar zijn (bron), is het hoog tijd om ook bij ons een moratorium in te stellen op deze experimentele behandelingen. Als ouders is het onze hoop dat dit rapport een keerpunt wordt waarin het gezond verstand zegeviert, en waar de artseneed 'Primum non nocere' (bovenal niet schaden) opnieuw de leidraad wordt.

Eerder verschenen op: Doorbraak.be – Cass-rapport maakt komaf met genderideologie in de gezondheidszorg